| سه شنبه ۲۶ شهریور ۱۳۹۸ | Tuesday, September 17, 2019

چندی‌است که شیوه‌های سنتی معاملات طلا در دنیا تغییر کرده و از حالت سنتی به شکل نوین در آمده است. این تغییرات در کشورمان نیز ایجاد شده و در چند سال گذشته ابزارهای قابل معامله طلا در بورس کالای ایران تقریباً همه نیازمندی‌های سرمایه‌گذاران را برطرف ساخته است؛ البته ناگفته نماند برخی از ابزارها با توجه به شرایط ویژه اکنون به صورت کوتاه مدت متوقف شدند.

شناسه خبر: ۲۵۸۹۲

یکشنبه ۱۸ فروردین ۱۳۹۸ - ۱۶:۳۳:۱۹

mainNewsIcon بازار کالا - بورس کالا

چندی‌است که شیوه‌های سنتی معاملات طلا در دنیا تغییر کرده و از حالت سنتی به شکل نوین در آمده است. این تغییرات در کشورمان نیز ایجاد شده و در چند سال گذشته ابزارهای قابل معامله طلا در بورس کالای ایران تقریباً همه نیازمندی‌های سرمایه‌گذاران را برطرف ساخته است؛ البته ناگفته نماند برخی از ابزارها با توجه به شرایط ویژه اکنون به صورت کوتاه مدت متوقف شدند. ابزارهایی نظیر معاملات اوراق اختیار معامله، آتی و نقدی (از طریق گواهی سپرده کالایی) عملا موجب فرونشاندن عطش سرمایه‌گذاران این حوزه شده و بخش زیادی از نقدینگی سرگردان در این ابزارها متمرکز شده که این موضوع خود به روی اقتصاد کشور تاثیر سوء یا منفی نداشته است. علاوه بر موارد مذکور، صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله طلا یکی دیگر از ابزارهای سرمایه‌گذاری در دنیاست که در حال حاضر در کشورمان نیز فعال بوده و استقبال مناسبی از آن شده است.


یکی از ابزارهای مالی نوین
صندوق‌ کالایی قابل معامله یا Exchange-traded commodity) ETC) یکی از ابزارهای مالی نوین هست که به سرمایه‌گذار این امکان را می‌دهد، به جای خرید و نگهداری کالای مورد نظر و تحمل هزینه‌های حمل و نقل، انبارداری و خسارت‌های احتمالی آن، اوراق این صندوق‌ها را خریداری کنند. با خرید این اوراق، سرمایه‌گذار در عین داشتن مالکیت کالای مورد نظر مسئولیت نگهداری از آن کالا را بر عهده ندارد. کالاهای اساسی در تمام دنیا بخش مهمی از پرتفوی سرمایه‌گذاران خرد و نهادی را تشکیل می‌دهند، بنابراین به همین منظور در بورس‌هایی همانند بورس لندن، سعی شده که ابزاری طراحی شود که سرمایه‌گذاران بدون نیاز به انجام معاملات آتی یا تحویل فیزیکی کالای اساسی از طریق این صندوق‌ها به کالای مورد نظر خود دسترسی یابند. نفت، طلا و نقره از جمله کالاهایی هستند که در صندوق‌های کالایی مورد معامله قرار مي‌گیرند.


حذف فرصت آربیتراژ
صندوق‌های کالایی قابل معامله در بورس، صندوق‌های با سرمایه متغیر هستند که واحدهای آن بنا به درخواست ناشر یا Issuer صادر و بازخرید شده و صدور واحدهای جدید بر اساس تقاضای بازار امکان پذیر است. این ویژگی منحصر به فرد در واقع اطمینان ایجاد مي‌کند که قیمت بازار صندوق‌های کالایی قابل معامله در بورس بسیار نزدیک به ارزش خالص دارایی‌ها یا Net Asset Value)  NAV) آن باشد زیرا در غیر این صورت موجب ایجاد فرصت آربیتراژ می‌شود.


امکان جذب سرمایه‌های خرد
دارایی پایه صندوق‌های سرمایه‌گذاری کالایی که در بورس کالای ایران پذیرش می‌شوند اوراق بهادار مبتنی بر کالا است. برای کالاهای دیگر (غیر از طلا) همچنین می‌توان قراردادهای سلف موازی استاندارد اعم از با اختیار معامله و بدون اختیار معامله را نیز در صندوق‌ها قرار داد. بنابراین در ایران صندوق‌های سرمایه‌گذاری کالایی به‌طور مستقیم مجوز خرید و نگهداری کالای فیزیکی را ندارند و فقط می‌توانند گواهی سپرده کالایی را خریداری کنند. از مزیت‌های صندوق‌های کالایی می‌توان به کاهش هزینه‌ها، امنیت بیشتر، شفافیت بالا، متنوع سازی، امکان جذب سرمایه‌های خرد و وجود معاملات ثانویه اشاره داشت. جهت معامله این صندوق‌ها کافی است کد سهامداری (کد بورسی) داشت. با مراجعه به شرکت‌های کارگزاری دارای مجوز اوراق بهادار این امر امکان‌پذیر است. در حال حاضر 4 صندوق در بورس کالای ایران پذیرش شده است (صندوق سرمایه‌گذاری پشتوانه طلای لوتوس، صندوق سرمایه‌گذاری زرافشان امید ایرانیان، صندوق سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار مبتنی بر سکه طلای کیان و صندوق سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار مبتنی بر سکه طلای مفید). طبق اساسنامه این صندوق‌ها، خود صندوق عملا مي‌تواند اوراق اختیار، گواهی سپرده و آتی خریداری کند.


شفاف براي نهادهاي نظارتي
اما در دنیا سرمایه‌گذاران این صندوق‌ها می‌توانند اوراق آتی این صندوق‌ها را نیز خریداری کنند. تاکنون این امکان در کشورمان وجود نداشت اما اخیرا مجددا بحث امكان عرضه و انتشار اوراق آتي مبتني بر واحدهاي صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري كالايي مطرح شده و مورد توجه عموم قرار گرفته است. با اين اقدام، صندوق‌هاي سرمايه‌گذاري كالايي به نوعي دوطرفه مي‌شود كه جذابيت آن براي سرمايه‌گذاران افزايش پیدا مي‌کند. انتشار اين اوراق هم می‌تواند موجب حفظ ارزش پول ملي شود چون مي‌تواند ارزش دارايي‌ها را در برابر تورم حفظ كند و هم موجب شفافیت بیشتر شود چرا که طبق مقررات بازار سرمايه ميزان دارايي‌هاي اين صندوق‌ها به طور شفاف براي نهادهاي نظارتي كاملا مشخص و روشن خواهد بود. سایر مزایای بازارهای مشتقه نیز بر این ابزار قابل تصور است و راه‌اندازی آن گام مثبتی هم برای اقتصاد کشور و هم برای بازار سرمایه ایران ارزیابی می‌شود.

 

  • شماره ۲۹۸ هفته نامه اطلاعات بورس - صفحه ۶
نویسنده: بهنام بهزادفر-کارشناس بازار سرمایه
دیدگاه ها و نظرات :
captcha
ارسال
سینا تریدر
شرکت نوآوران امین
سمگا
یزدتایر